Avrupa yollarında alkol
nasıl engelleniyor?
Her yıl Avrupa yollarında 40.000’den fazla insan hayatını kaybediyor. İşin içinde alkol olmasa bu kazaların büyük bölümünden tamamen kaçınılabilirdi. Avrupa taşımacılık sektörü, artık sorunu çözmek için kararlı önlemler alıyor.
B
unlar okumaktan pek de hoşlanmayacağınız rakamlar. 2007 yılında AB’de trafik kazalarında 43.000 kişi hayatını kaybetti. 2000 yılından bu yana trafik kazası kaynaklı ölümlerin sayısı 11.000 dolayında düştü ancak bu sorun yine de görmezden gelinemez: Avrupa yolları da büyük uçak kazaları kadar çok hayata mal oluyor. Hem de yılın her günü.
Sorun büyük oranda alkolle bağlantılı. Avrupa’da trafik kazalarının dörtte birden fazlasının alkolle bağlantılı olduğu tahmin ediliyor; bu da trafikte alkolün her yıl 10.000’den fazla hayata mal olduğunu gösteriyor. Alkol etkisiyle yapılan kazaların sorumluluğunun büyük çoğunluğunu otomobil sürücüleri taşıyor. Avrupa’da politikacılar ve sektör temsilcileri şimdi alkolü AB yollarından tamamen kaldırma girişiminin önemini tartışıyorlar.
“Aşırı hız ve emniyet kemeri kullanımıyla birlikte alkol yol güvenliğinde en büyük etkenlerden biri. Bu sorunu daha katı yasalar kabul ettirerek, yeni teknolojilere yatırım yaparak ve insanların tutumlarını değiştirerek çözmeye çalışmamız gerek,” diyor Avrupa’da trafik kazalarını azaltmak için çalışan bağımsız bir kuruluş olan Avrupa Taşımacılık Güvenliği Konseyi (ETSC) Politika Direktörü Ellen Townsend.
En son önerisini iyi bir arkadaşınızın barda birkaç kadeh bira veya şarap içtikten sonra araba kullanmasına izin verir misiniz diye sorarak örnekliyor.
“ Örneğin İsveç gibi ülkelerde böyle bir durumda araba kullanmak yerine taksiye binmeyi önermek gayet normal bir hareketken İngiltere’de insanlar bu tür şeylere çoğu zaman göz yumuyor. Alkollü araç kullanmaya yönelik toplumsal kabul AB üyeleri arasında çok büyük farklar gösteriyor.”
Ellen Townsend’in açıklaması, trafik güvenliği yasasını güçlendirmek için AB ve üye devletlerdeki politikacıları ve karar mercilerini etkilemeyi kapsıyor.
Görev tanımı Avrupa’da alcolock kullanımını teşvik etmeyi de içeriyor. Araştırmalardan alınan verilere göre alcolock alkollü araç kullanımını önlemek için en etkili yöntemlerden biri. Buna rağmen, dünya genelindeki kullanımı büyük değişiklikler gösteriyor. ABD, Kanada ve Avustralya uzun yıllardır alcolock standartları oluşturmaya çabalarken Avrupa yalnızca birkaç yıldır benzer bir sürece girmiş durumda.
AB İÇİNDE yalnızca FİNLANDİYA’DA bu alanda belli yasalar var. Finlandiya’da alkollü araç kullanmaktan ceza almış insanların rehabilitasyonunda alcolock zorunlu tutuluyor. Alcolock’un etkisini bir dizi pilot projede değerlendiren beş ülke (Fransa, Belçika, Hollanda, İsveç ve Britanya) şu anda benzer yasalar hazırlıyor.
“İçerdiği hayat kurtaran teknolojiyi düşünürsek alcolock kullanımını yaygınlaştırmamız çok önemli. Ancak, bunu yapmak söylemek kadar kolay değil. İnsanların alcolock kullanmanın faydalarını fark etmesi için psikolojilerine yönelik çalışmamız gerek. Buna bağlı olarak, araç tasarımını alcolock kurulumunu kolaylaştıracak şekilde geliştirmeliyiz,” diyor Ellen Townsend.
Ellen Townsend’e göre bu süreçte politikacıların, nakliye ve otomotiv sektörünün temsilcilerinin birlikte çalışması çok önemli. Örneğin, AB yavaş yavaş belirli hedef gruplar için alcolock kullanımını zorunlu hale getirerek bu alandaki yasaların zeminini hazırlayabilir. Örneğin Fransa en geç gelecek yıla kadar ülkedeki 60.000 okul servisinin hepsine alcolock takılması gerektiğine karar verdi. Ayrıca İsveç’te hükümete ait İsveç Yol Yönetimi birkaç yıldır otomobillerine alcolock taktırıyor.
“İdeal çözüm, ticari nakliyede veya alkollü araç kullanmaktan ceza almış insanların rehabilitasyonu için veya tüm resmi makamlarda alcolock kullanmasını zorunlu hale getirerek başlamak olabilir. Örneğin tüm AB Parlamentosunun araçlarına alcolock takıldığında ne kadar güçlü bir mesaj vereceğini bir düşünün!”
Volvo Kamyon için alcolock bir satış sonrası aksesuarı olarak, şirketin alcolock’u piyasaya süren dünyanın ilk kamyon üreticisi olduğu 2002’den bu yana odak noktasındadır. 2005 yılında Volvo Kamyon bir kez daha, alcolock’u fabrikada takılan bir seçenek olarak sunan ilk marka oldu. Bugün alcolock İsveç, Finlandiya, Norveç ve Fransa pazarlarında opsiyonel olarak sunuluyor.
“Şirket kurulduğundan beri trafik güvenliği Volvo Kamyon için temel değerlerden biri oldu, bu nedenle değerli bir güvenlik cihazı olan alcolock’u teşvik etmemiz çok doğal. Aynı zamanda, alkolle ilgili trafik kazası istatistiklerinde kamyon sürücülerinin sayısının çok olmadığını da belirtmek gerekir,” diyor Volvo Kamyon’da güvenlikten sorumlu proje müdürü Stig Boman. Ve ekliyor:
“Biz alcolock’u müşterilerimiz için kaliteyi yükselten bir araç olarak görüyoruz. Aslen nakliye güvenliğini arttırmak için tasarlanmıştır ancak aynı zamanda nakliye şirketinin trafik güvenliğine bağlılığını ve sorumluluğunu açıkça gösterir. Pozitif PR hoş bir yan etkidir.”
Alcolock, kullanıcı dostu olarak tasarlanmıştır. Bu teknoloji piyasada uzun süredir bulunan yarı iletken tabanlı alkolock’lardan çok daha güvenilir bir sistem olan yakıt hücresi tabanlı bir teknolojidir. Sürücünün verdiği nefes el ünitesinde analiz edilir ve sonuç aracın elektronik bilgi sistemine gönderilir. İzin verilen sınır aşılmışsa araç çalışmaz.
Ayrıca, 12 aylık bir kalibrasyon aralığıyla alcolock’un bakımı aracın programlı bakımıyla aynı zamanda yapılabilir.
“Hedef güvenli, güvenilir ve uygun fiyatlı bir kilit geliştirmekti. Ancak, gelecekteki çözümler muhtemelen tamamen farklı olacak. Alcolock’un sürücünün içip içmediğini anlaması için muhtemelen alıcıya üflemek bile gerekmeyecek,” diyor Stig Boman.
Peki kamyon şoförleri yola çıkmadan önce alcolock alıcısına üfleme zorunluluğu hakkında ne düşünüyor? Avrupa’da özel makinelerin nakliyesinde uzmanlaşmış bir şirket olan Avusturya Fluckinger Transport şirketinin sahibi ve kurucusu Andreas Fluckinger cevabı bilenlerden biri. Geçen yıl itibariyle şirketin 200’ün üzerindeki Volvo çekicisinde alkolock bulunuyor.
“Buradaki tepki çoğunlukla olumlu oldu. Alcolock takıldıktan sonra sürücülerimiz direksiyon başındayken alkollü olmadıklarını kesin olarak kanıtlayabilirler. Aksi takdirde kamuoyunda bu mesleğin trafikte alkolle ilgili sorunların nedeni olarak yanlış şekilde tanıtılması çok yaygın olurdu.”
Volvo Kamyon ile birlikte bir pilot projenin parçası olarak Fluckinger Transport’un alcolock’ları şirketin Dynafleet sistemine entegre edildi. Bu şekilde nakliye müdürü herhangi bir şoför sınırı aşıp aracı çalıştıramadığında anında görebiliyor.
“Tüm VERİLER gerçek zamanlı gönderildiği için herhangi bir şey olduğunda tam olarak nerede ve ne zaman olduğunu biliyoruz. Sistemden bir uyarı alırsak derhal gidip ilgili sürücüyü sefer programından çıkarıyoruz. Bu tür bir sorun çıktığında çalışanlarımıza göz kulak olmak için sıkı sıkıya izlediğimiz bir eylem planımız var,” diyor Andreas Fluckinger.
Fluckinger Transport, 1979’da Andreas Fluckinger tarafından kuruldu. Şu anda şirketin Avusturya ve İsveç’te 260’ın üzerinde çalışanı var. Filoda 200’ün üzerinde Volvo çekici ve kamyon bulunuyor. Hepsinde alcolock donanımı var.
Alcolock’a yapılan yatırımın kısa zamanda geri kazanıldığını düşünüyor.
“Müşterilerimiz çoğu zaman çevre ve güvenlik bilinci olan kurumlar. Onlar da bizden sorumluluk almamızı istiyor. Bu kararlılık bizim adımıza ciddi olduğumuzu gösteriyor.”
Alcolock, alkolü Avrupa yollarından çıkarmayı hedefleyen Volvo Kamyon çalışmalarının sadece bir bölümü. Şirket ayrıca ETSC ile birlikte ticari taşımacılık alanında alkol kullanımını önlemenin ne kadar iyi olacağını gösteren bilgileri ve en iyi uygulama normlarını yaymak için tasarlanmış bir proje olan ’Dikkatli ve Ayık’ kampanyasını yürütüyor.
“Bir araç üreticisi olarak kamyonlarımız için en etkin alcolock’u üretebilirsek mükemmel olur. Ancak kimse almazsa nasıl bir etkisi olabilir ki?” diyor Lennart Pilskog, Volvo Kamyon Kamu İşleri Direktörü. Ve ekliyor:
“’Dikkatli ve Ayık’ üç yıl içinde on başkente ulaşacak bir kampanya. Burada polis, ulusal ve yerel güvenlik kuruluşları ve politik karar mercileri gibi çeşitli yetkililerin temsilcilerini sorunu çözmenin farklı yollarını tartışmak üzere bir araya getiriyoruz.”
Bilgilendirme, ticari araç sürücüleri için izin verilen alkol limiti konusunda AB içerisinde standart düzenlemelerin teşvikini içeriyor. Bugün bu sınır AB içinde yüzde 0 ve 0,08 arasında değişiyor.
“Amacımız ticari trafiğin alcolock kullanımında başı çekmesi ve diğer herkes için örnek olmasını sağlamak. Ancak, sınırlar AB içinde olduğu kadar farklılık gösterirse alcolock kullanımını yasalaştırmak bir anlam ifade etmez. Yasa kabul edilmeden tek bir alkol sınırında anlaşıldığını görmek isteriz,” diyor Lennart Pilskog. ■
Alkol ve TRAFİK
■ AB içinde trafik kazası ölümleri sürekli azalmakta. Ancak sayı hala çok yüksek. 2005 yılında EU25 alanında, 40.000’den fazla kişi trafik kazasında hayatını kaybetti. 2010 yılı hedefi ölüm sayısını 30.000’in altına indirmek.
Kamyonlar alkolün sebep olduğu kazaların çok küçük bir bölümüne karışıyor, ancak kazanın
nedeni ne olursa olsun kamyon ve çekicilerin karıştığı kazalarda genellikle ölüm oranı daha yüksek oluyor. AB’deki tüm ölümlü trafik kazalarının dörtte biri doğrudan alkol tüketimiyle ilgili.
Volvo alcolock
■ Volvo BrAC (Nefesten Alkol Kontrol Cihazı) aracın sistemine entegre edilmiştir; bu nedenle yalnızca nefesinde alkol bulunmayan bir sürücü kamyonu çalıştırabilir. Sürücü, aracı çalıştırmadan beş saniye önce el ünitesine üfler ve motorun 30 dakikadan fazla kapalı kaldığı her durumda bu prosedürü tekrarlaması gerekir.